Variable Difficulty

Zmienny poziom trudności w grach planszowych to mechanika pozwalająca na dostosowanie wyzwania do doświadczenia uczestników lub oczekiwanego stopnia skomplikowania rozgrywki. W praktyce gracze nie zmieniają przebiegu swojej standardowej tury, lecz operują na zmodyfikowanych parametrach początkowych, takich jak mniejsza pula punktów zdrowia wrogów, dodatkowe zasoby na starcie, zmodyfikowany limit czasu czy większa liczba dostępnych akcji. Modyfikacje te wprowadza się zazwyczaj przed rozpoczęciem partii poprzez wybranie odpowiedniej karty scenariusza, ułożenie talii złoczyńcy z łatwiejszych modułów lub zmianę konfiguracji planszy.

Rozwiązanie to wywodzi się głównie z tradycji gier fabularnych oraz kooperacyjnych, gdzie konieczne stało się zbalansowanie rozgrywki dla różnorodnych grup graczy bez psucia ogólnego balansu tytułu. Mechanika ta naturalnie łączy się z systemami zmiennych zdolności graczy oraz modularnej planszy, co pozwala na płynne skalowanie wyzwania. Daje to graczom wrażenie pełnej kontroli nad stopniem trudności i satysfakcję z pokonywania coraz trudniejszych wyzwań w miarę wzrostu umiejętności grupy.

Odmiany zmiennego poziomu trudności obejmują skalowanie ilościowe, polegające na prostym dodawaniu lub odejmowaniu żetonów i punktów wytrzymałości, oraz skalowanie jakościowe, które wprowadza zupełnie nowe zasady i reguły specjalne dla wyższych poziomów. Z tego rozwiązania najchętniej korzystają grupy o zróżnicowanym doświadczeniu, rodziny oraz gracze solo szukający regrywalności. Znakomitymi przykładami wykorzystania tej mechaniki są planszówki Pandemia, Sentinels of the Multiverse oraz Marvel United X-Men.