Polyomino

Układanie kształtów to mechanika gier planszowych, w której uczestnicy operują elementami o zróżnicowanych formach, najczęściej przypominającymi klocki znane z Tetrisa, i dopasowują je do wyznaczonego pola, planszy lub własnej przestrzeni gracza. W swojej turze grający zazwyczaj pobierają wylosowany lub wybrany element, a następnie obracają go i umieszczają w taki sposób, aby jak najlepiej wypełnić dostępną przestrzeń, spełnić określone warunki punktacji lub zoptymalizować układ pod kątem przyszłych ruchów. Często mechanika ta wiąże się z ograniczeniami wynikającymi z trójwymiarowości, koniecznością układania warstwami lub ścisłym dopasowywaniem brzegów do siebie, co wymaga od graczy silnego zaangażowania wyobraźni przestrzennej.

Korzenie tej mechaniki wywodzą się bezpośrednio z tradycyjnych układanek logicznych oraz klasycznych gier komputerowych, jednak we współczesnych planszówkach rzadko występuje ona w czystej postaci. Najczęściej łączy się ją z mechaniką zbierania zestawów, zarządzania zasobami, draftu kafli czy elementami rywalizacji o ograniczone zasoby wspólne, co dodaje głębi strategicznej. Wśród znanych przykładów wykorzystujących to rozwiązanie wymienić można takie tytuły jak Wyspa kotów, Pack and Stack, a także łamigłówki logiczne dla jednego gracza, takie jak Cat Stax czy Smart Games IQ Puzzler Pro.

Rozgrywka oparta na układaniu kształtów dostarcza graczom specyficznych wrażeń związanych z satysfakcjonującym dopasowywaniem elementów i wizualnym porządkowaniem chaosu, przypominającym rozwiązywanie namacalnej łamigłówki. Tego typu gry świetnie sprawdzają się jako pozycje rodzinne oraz logiczne, ponieważ oferują jasne reguły, ale jednocześnie zmuszają do główkowania i planowania kilku kroków w przód. Wyróżnia się odmiany o charakterze czysto logicznym i przestrzennym, warianty z presją czasu, a także wersje ekonomiczne, w których efektywne zagospodarowanie przestrzeni przekłada się bezpośrednio na punkty zwycięstwa.