Hidden Roles

Hidden roles, czyli po polsku ukryte role, to mechanika gier planszowych, w której każdy uczestnik na początku rozgrywki otrzymuje sekretną tożsamość lub cel przypisany do konkretnej frakcji. Gracze zazwyczaj dzielą się na przeciwstawne obozy, na przykład lojalistów i zdrajców, przy czym przynależność poszczególnych osób pozostaje tajemnicą aż do określonego momentu lub końca partii. W swojej turze gracze wykonują standardowe akcje wynikające z przebiegu rozgrywki, takie jak zagrywanie kart, zarządzanie zasobami czy przemieszczanie pionków, jednak kluczowym elementem staje się prowadzenie działań pozorowanych, wysnuwanie dedukcji oraz budowanie lub niszczenie zaufania przy stole.

Korzenie tej mechaniki wywodzą się z tradycyjnych gier towarzyskich i imprezowych takich jak mafia czy wilkołak, jednak współczesne planszówki zaadaptowały ją do bardziej złożonych systemów strategicznych. Ukryte role bardzo często łączy się z mechaniką dedukcji, blefu, zdradzieckiego sojuszu oraz asymetrii, gdzie każda strona dysponuje zupełnie innymi warunkami zwycięstwa. Wybitnym przykładem gry wykorzystującej to rozwiązanie na epickiej skali jest Star Wars Rebelia, gdzie jeden z graczy potajemnie ukrywa bazę Sojuszu, a drugi bezwzględnie jej szuka, a także tytuły takie jak Battlestar Galactica czy Secret Hitler.

Rozgrywka oparta na ukrytych rolach generuje specyficzne napięcie, paranoję oraz wysoki poziom interakcji społecznej, ponieważ uczestnicy muszą stale oceniać intencje innych i podejmować decyzje na podstawie szczątkowych informacji. Mechanika ta występuje w dwóch głównych odmianach, gdzie w pierwszej tożsamości są rozdawane losowo na stałe przed startem, a w drugiej mogą ewoluować lub zmieniać się w trakcie zabawy, na przykład w wyniku infekcji lub przekupstwa. Jest to kategoria przeznaczona dla graczy ceniących psychologiczny aspekt rywalizacji, blef, negocjacje oraz sytuacje, w których ostateczny sukces zależy od umiejętności czytania intencji innych ludzi.