Hidden Traitor

Zdrajca w drużynie to mechanika gier planszowych, w której jeden lub więcej uczestników tajnie współpracuje z przeciwnikiem lub dąży do odmiennego celu niż reszta grupy. W praktyce gracze realizują wspólne zadania, wykonując w swojej turze standardowe akcje, takie jak dobieranie kart, przemieszczanie się po planszy czy zagospodarowanie zasobów, jednak ukryty sabotażysta potrafi po cichu niweczyć wysiłki zespołu. Często mechanika ta łączy się z dedukcją społeczną, licytacją lub kooperacją, wymagając od uczestników stałej obserwacji zachowań współgraczy i szukania oznak nieszczerości podczas dyskusji przy stole.

Korzenie tego rozwiązania sięgają tradycyjnych gier towarzyskich, takich jak Mafia czy Wilkołak, z których planszówki zaczerpnęły ideę asymetrii informacyjnej. Rozgrywka oparta na ukrytej zdradzie budzi silne emocje: paranoję, nieufność oraz satysfakcję z zdemaskowania winnego lub udanego, długofalowego oszustwa. Jest to propozycja skierowana do grup ceniących interakcję społeczną, blef i negatywną interakcję, gdzie sama droga do celu i wzajemne oskarżenia są ważniejsze od suchego wyniku punktowego. Wśród klasycznych przedstawicieli tego nurtu wymienić można karcianego Sabotażystę, imprezowego Banga czy osadzonego w realiach arturiańskich Avalona.

Współczesne gry planszowe rozwijają tę mechanikę w kilku odmianach, dzieląc je na ukryte role z losowym przydziałem na starcie, systemy częściowej lojalności, gdzie każdy może okazać się zdrajcą, oraz zdradę stopniową lub wymuszoną okolicznościami w trakcie partii. Niekiedy tożsamość sabotażysty jawnie pozostaje zagadką do samego końca, innym razem gracze mogą aktywować mechanizmy konwersji lub odkrycia kart w określonym momencie scenariusza. Niezależnie od wariantu, kluczem pozostaje umiejętne balansowanie między pozornie użyteczną pomocą a subtelnym utrudnianiem drogi do zwycięstwa.